العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)

291

بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)

داده و جمال مرد را در گفتارش . 64 - كتاب امامت و تبصره از سهل بن احمد . . . از اسماعيل از پدرش موسى بن جعفر عليهما السّلام از پدرانش از پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله كه فرمود خداوند رحمت كند آن بنده‌اى را كه خير گويد و بهره‌مند شود و يا از گفتار بدى سكوت كند و سالم بماند و از همان كتاب . با همان اسناد . رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فرمود . شخص صالح خبر خوب مىآورد و شخص بد خبر بد را بازگو مىكند . و نيز همان كتاب از احمد بن على . . . از سكونى از امام ششم از پدرش از اجداد خود عليهم السّلام كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فرمود . سكوت و خاموشى بهتر از گفتار بد است و ميان مطالب خوب بهتر از سكوت است و فرمود سكوت و خاموشى ارزشى طلا و سخن ارزش نقره دارد . و از همان كتاب . از حسن بن حمزه . . . از معده بن صدقه از حضرت صادق از پدر از اجداد خود عليهم السّلام كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فرمود . سكوت گنجى است فراوان و زينت شخص حليم و بردبار و پوششى است براى جاهل و نادان و فرمود سكوت براى كسى كه در ياد خدا باشد عبادت است . 65 - كافى . از محمد بن يحيى . ابن فرمايسى از بزنطى كه حضرت رضا عليه السّلام فرمود . از علائم و نشانه‌هاى فقه و فهم . حلم - علم - سكوت است سكوت درى است از درهاى حكمت . سكوت باعث جلب محبت است و دليل و راهنمائى است بر هر گونه خير . بيان . مقصود از فقه علم و دانشى است كه در كنارش عمل باشد بنا بر اين منافاتى نيست كه اصل علم و دانش از علائم فقه باشد و يا اينكه منظور از فقه تدبر و انديشيدن در امور است . راغب گفته . فقه يعنى دستيابى بمجهول از طريق علم موجود در ذهن كه بنا بر اين اخص از علم مىشود . خداوند در آياتى از قرآن كلمه فقه را ذكر نمود . فَما لِهؤُلاءِ الْقَوْمِ لا يَكادُونَ يَفْقَهُونَ حَدِيثاً چه شده است كه اين مردم يك حديث و يك مطلبى را هم نمىانديشند . بأنهم قوم لا يفقهون . اينان گروهى هستند كه تدبر نميكنند و آيات ديگر . و فقه در اصطلاح پى بردن به احكام و دستورات شريعت است . و نيز در معناى حديث بالا گفته شده است كه مقصود از علم يعنى گفتن از روى علم و مقصود از سكوت يعنى در بارهء مطلبى كه نميداند سكوت كند . و گفته شده نيز كه منظور از علم آثار علم است يعنى با گفتار و منطق خود حق را اثبات و روشن سازد و مطالب باطل را مردود نمايد و دين را ترويج و مشكلات را حل كند .